مدیری را تصور کنید که هر روز به دهها سؤال پاسخ میدهد، اما با یک روز مرخصی او، تصمیمگیری در تیم متوقف میشود. مسئله احتمالاً کمکاری اعضای تیم نیست؛ شاید فرصت فکر کردن و مسئولیتپذیری به آنها داده نشده است. اینجاست که کوچینگ میتواند شیوه مدیریت را تغییر دهد: مدیر بهجای ارائه پاسخهای آماده، کمک میکند افراد مسئله را بهتر ببینند و برای حل آن اقدام کنند. اگر به دنبال چنین تغییری در سازمانتان هستید، آشنایی با رویکرد مشاوره کسبوکار مجیدفر میتواند نقطه شروع خوبی باشد.
چرا توسعه مدیران به چیزی فراتر از آموزش نیاز دارد؟
دورههای آموزشی میتوانند مفاهیمی مثل تفویض اختیار یا بازخورد دادن را توضیح دهند؛ اما دانستن یک مهارت، با استفاده از آن در جلسهای پرتنش فرق دارد. مدیری که در واگذاری کار مشکل دارد، ممکن است روش تفویض را بلد باشد، ولی همچنان نگران کیفیت خروجی یا از دست دادن کنترل باشد.
توسعه مدیریتی زمانی اثرگذارتر میشود که فرد بتواند رفتار خود را در موقعیتهای واقعی بررسی کند، فرضهایش را به چالش بکشد و راهحل تازهای را امتحان کند. به همین دلیل، آموزش و گفتوگوی توسعهای بهتر است مکمل هم باشند، نه جایگزین یکدیگر.
کوچینگ مدیریتی دقیقاً چه کاری انجام میدهد؟
در کوچینگ مدیریتی، یک گفتوگوی هدفمند به مدیر کمک میکند هدفش را روشن کند، موانع را بشناسد و درباره قدم بعدی تصمیم بگیرد. کوچ قرار نیست بهجای مدیر تصمیم بگیرد یا نسخهای یکسان برای همه سازمانها بپیچد؛ پرسشهای دقیق، گوشدادن فعال و پیگیری اقدامها ابزار اصلی او هستند.
برای مثال، بهجای توصیه فوریِ «بیشتر تفویض کن»، میتوان پرسید: «کدام تصمیمها واقعاً به حضور تو نیاز دارند؟» و «اگر این مسئولیت را واگذار کنی، چه حمایتی باید فراهم باشد؟» پاسخ این پرسشها معمولاً از یک توصیه کلی، کاربردیتر است.
اثر کوچینگ بر رفتار مدیر و عملکرد تیم
تغییر مهم اغلب از جلسات روزمره شروع میشود. مدیری که پیش از پاسخ دادن سؤال میپرسد، بهتر متوجه میشود مشکل کارمند کمبود مهارت است، ابهام در مسئولیتهاست یا نداشتن اختیار. در نتیجه، احتمال دارد راهحل مناسبتری انتخاب کند.
کوچینگ همچنین میتواند به مدیر کمک کند بازخورد مشخصتری بدهد، در تعارضها عجولانه قضاوت نکند و برای گفتوگوهای دشوار آمادهتر شود. البته این نتایج خودکار نیستند؛ کیفیت گفتوگو، تمرین بین جلسات و حمایت سازمان در ماندگاری تغییر نقش دارند.
| موقعیت مدیریتی | کاربرد کوچینگ | نشانه پیشرفت |
|---|---|---|
| تمرکز تصمیمها در دست مدیر | بررسی موانع تفویض اختیار | تصمیمگیری مستقلتر اعضای تیم |
| بازخوردهای مبهم | تمرین گفتوگوی مشخص و محترمانه | روشنتر شدن انتظارها |
| تعارض میان اعضای تیم | دیدن مسئله از چند زاویه | توافق بر سر اقدام بعدی |
چطور کوچینگ را وارد برنامه توسعه مدیران کنیم؟
شروع خوب با یک هدف محدود و قابل مشاهده است، نه عنوانی کلی مثل «بهتر مدیر شدن». برای نمونه، هدف میتواند این باشد که مدیر طی دو ماه، جلسات یکبهیک منظم برگزار کند و در پایان هر جلسه، مسئولیت اقدام بعدی مشخص باشد.
پیش از شروع، بهتر است مدیر، کوچ و سازمان درباره هدف، محرمانگی گفتوگوها و شیوه ارزیابی به توافق برسند. سپس مدیر فرصت داشته باشد آموختههایش را در محیط کار امتحان کند. اگر فرهنگ سازمان فقط پاسخ سریع و کنترل مداوم را پاداش بدهد، تغییر رفتار مدیر دشوارتر خواهد شد.
از کجا بفهمیم این رویکرد نتیجه داده است؟
رضایت مدیر از جلسات مهم است، اما بهتنهایی کافی نیست. بهتر است پیش از آغاز، دو یا سه رفتار مشخص انتخاب و وضعیت آنها ثبت شود؛ مثلاً تعداد تصمیمهایی که بدون ارجاع به مدیر گرفته میشوند، کیفیت جلسات یکبهیک یا میزان شفافیت مسئولیتها.
پس از چند هفته، میتوان با مشاهده رفتار، گفتوگو با اعضای تیم و بررسی همان شاخصها پیشرفت را سنجید. هدف، نسبت دادن همه تغییرات سازمان به یک مداخله نیست؛ هدف این است که بفهمیم کدام رفتار تازه در عمل دوام آورده است.
جمعبندی؛ توسعه مدیر از گفتوگو به عمل میرسد
کوچینگ زمانی ارزشمند است که به تغییر رفتار محدود و قابل مشاهده منجر شود؛ از واگذاری یک تصمیم گرفته تا بهتر شنیدن صدای اعضای تیم. اگر میخواهید برای رشد مدیران سازمانتان مسیری متناسب با شرایط واقعی کسبوکار طراحی کنید، از طریق وبسایت مجیدفر برای بررسی خدمات مشاوره و همراهی تخصصی اقدام کنید.
پرسشهای متداول
آیا کوچینگ فقط برای مدیرانی است که عملکرد ضعیفی دارند؟
خیر. مدیران توانمند هم برای رویارویی با مسئولیتهای تازه، رشد تیم یا تغییر سبک رهبری از آن استفاده میکنند.
کوچینگ چه تفاوتی با مشاوره دارد؟
مشاور معمولاً بر اساس تخصص خود تحلیل و پیشنهاد ارائه میکند؛ کوچ بیشتر به فرد کمک میکند مسئله را روشن کند و درباره اقدام مناسب به تصمیم برسد. بسته به نیاز سازمان، هر دو رویکرد میتوانند مفید باشند.
چه زمانی میتوان نتیجه را دید؟
زمان مشخصی برای همه وجود ندارد. نوع هدف، فرصت تمرین و میزان همراهی مدیر و سازمان تعیین میکند تغییرات چه زمانی در رفتار روزانه دیده شوند.